 حامیان سایت  آمار ميگويد كه در بهار 1388، بيش از 94 ميليون نفر- سفر انجام شده؛ رقمي كه طبق پيشبيني معاون گردشگري سازمان ميراث فرهنگي بهدليل تعطيلات زود هنگام از 27اسفند بايد در نوروز 89 افزايش قابل توجهي داشته باشد.
اين اعداد و ارقام در نگاه اول شايد براي كشوري با اين گستره جغرافيايي و جمعيت بيش از ۷۰ ميليون، رقمي قابلتوجه و بيانگر رونق سفر و گردشگري در اين كشور باشد اما آنچه در اين آمار و ارقام مطرح شده از اهميت برخوردار است، نرخ اشغال هتلها و مراكز اقامتي است. به واقع از اين 94 ميليون نفر- سفر چند درصد در هتلها اقامت كردهاند؟
تعطيلات نامناسب، هتلهاي خالي
بايد به اين نكته توجه داشت كه ايران از معدود كشورهايي است كه در آن تعداد تعطيلات رسمي بيش از متوسط جهاني است؛ چنانكه با نگاهي به تقويم سال 1388 درمييابيم بيش از 25 روز تعطيلي رسمي در تقويم امسال (77 روز در كل سال) ثبت شده كه اين رقم با تعطيلات سال 89، تقريبا برابري ميكند.
اين امر شايد در قدم اول و از نگاه اقتصاددانان، پديده مناسب و معقولي نباشد اما اگر با دقت بررسي شود، براي استفاده بهينه از آن در توسعه گردشگري ميتوان تدابيري خاص انديشيد.
دبير جامعه هتلداران ايران معتقد است كه برنامهريزي براي تعطيلات زمستاني و به قولي توجه به تعطيلات در تمام فصول، به صنعت هتلداري و سرمايهگذاري در اين بخش كمك شاياني خواهد كرد.ايرانپور با بيان اين مطلب در گفتوگو با همشهري يادآور ميشود: در كشور ما بهدليل تراكم تعطيلات در فصول خاص و نبود فرهنگسازي براي همهزمانيكردن سفر، مردم معمولا در فصلهاي خاص به هتلها مراجعه ميكنند.
اين زمانهاي پيك، 19 فروردين تا اواسط خرداد ماه و همچنين 29شهريور تا اواخر مهر ماه است لذا در اين بازه زماني شهرهاي اصفهان، شيراز و تهران و ساير شهرهاي بزرگ با حجم زياد مسافر روبهرو ميشوند و طبيعي است كه در اين مواقع، تعداد تختها با شمار مسافرها، اصلا متناسب نباشد و امكانات مناسبي ارائه نشود. اگر مردم در تمام طول سال مسافرت كنند، قيمت هتلها در فصلهاي اوج سفر، سرشكن ميشود و البته افزايش امكانات سرمايهگذاري و تسهيلات ويژه براي سرمايهگذاران، آنها را به ساخت هتلهاي زنجيرهاي بزرگترغيب ميكند.
توجيهات اقتصادي
در مراسم گشايش نخستين هتل 5ستاره بينالمللي شهر تهران، رئيس سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري كشور، سرمايهگذاري در امر هتلسازي را فرايندي مطمئن و با توجيه مناسب اقتصادي خواند.
حميد بقايي همچنين از ساخت 7هتل 5ستاره و 473 پروژه هتل و هتلآپارتمان در كل كشور خبر داد و اظهار داشت: گردشگري، صنعتي شيك، پرحجم و ارزشمند است كه دولت از آن حمايت جدي ميكند.
اما در مقابله با اين نظر، كارشناسان معتقدند كه قطعا هتلسازي، زماني توجيه اقتصادي دارد كه زيرساختهاي اساسياي همچون جاده، وسايل حملونقل و تبليغات گسترده، خيل عظيمي از گردشگر را روانه كشور كرده باشد و در عين حال، سفر در سبد خانوار ايراني قرار گرفته يا آخرين گزينه انتخابي او پس از تأمين معيشت و ديگر نيازمنديها محسوب نشود ! شايد ذكر اين نكته هم به دور از تأمل نباشد كه طبق آمارهاي ارائه شده در4سال گذشته تعداد 223 هتل و 165 هتلآپارتمان به مجموع هتلهاي كشور اضافه شده است. به عبارت بهتر، مجموع تختهاي هتلهاي كشور به 75 هزار و 422 تخت و مجموع تختهاي
هتلآپارتمانهاي كشور به 17هزار و 518 تخت رسيده است (آمار ابتداي سال88) و اين مسئله در شرايطي است كه بسياري از هتلداران كشور از وضعيت صنعت هتلداري و هتلسازي استان خود ناراضي هستند!
هتلها، قرباني افكار مديريتي
از سوي ديگر، متوليان امر گردشگري وعده دادهاند كه براي دستيابي به اهداف چشمانداز و ورود ميليونها گردشگر به كشور، زيرساختهاي لازم را فراهم خواهند ساخت و صنعت گردشگري كشور را متحول خواهند كرد.
در ظاهر امر، اين هدف دور از انتظار نيست. كلنگهاي فراوانِ فرودآمده بر زمين براي ساخت هتلهاي چند ستاره در نقاط مختلف كشور در اين 4 سال اخير، شايد راهي براي اين توسعه زيرساختها باشد اما...
يك كارشناس هتلداري در اينباره اينگونه نظر ميدهد كه «ستاره در هتلهاي ايران، مفهوم قانونمندي ندارد. افكار هتلداري در ايران سخت افزاري است.»حميد بهاگير در گفتوگو با همشهري، عدمثبات در افكار مديريتي را از عمده مشكلات صنعت هتلداري در ايران ميخواند و ميافزايد: در هرم هتلداري، 3 فاكتور مغزافزاري، سختافزاري و نرمافزاري بايد بهترتيب لحاظ شود اما متأسفانه در ايران جنبه سختافزاري در مرحله نخست قرار ميگيرد، اول يك هتل ساخته ميشود و بعد به فكر آن ميافتيم كه براي بازاريابي آن و مسائل بعدي چه فكري بكنيم! نياز اصلي توسعه گردشگري در كشور به بخش آموزش و نيروهاي متخصص است كه اگر تأمين نشود حتي با ساخت هتلهاي 8ستاره هم نميتوان به آينده گردشگري كشور دل خوش كرد.
پيشنهادهايي براي خروج از بنبست
چند نرخي شدن، واگذاري به بخش خصوصي، واگذاري نرخگذاري از سال آينده به هتلداران و مباحثي اينچنيني، آزمون و خطاهايي است كه مسئولان متولي گردشگري كشور براي خروج اين صنعت از بن بست كنوني و براي پُر شدن ظرفيتهاي خالي اقامتگاهها و هتلها، مطرح كردهاند؛ بهطوري كه معاون گردشگري سازمان ميراث فرهنگي، صنايعدستي و گردشگري در مراسم افتتاح هتل ۵ ستاره اسپيناس خليجفارس، نرخگذاري دولتي را عامل كاهش رقابت هتلها ميخواند و اظهار ميدارد: از سال آينده دولت تنها وظيفه نظارت بر كيفيت و ارائه خدمات هتلها و مراكز اقامتي را بهعهده خواهد گرفت و قيمتگذاري هتلها بر مبناي قانون عرضه و تقاضا، توسط مديران اين مراكز تعيين خواهد شد.
وي ادامه ميدهد: نرخگذاري توسط هتلها مزيت خاصي در اختيار آژانسهاي مسافرتي قرارميدهد. در واقع آژانسها امكان ارائه بستههاي پيشنهادي سفر با نرخهاي متفاوت در نمايشگاههاي بينالمللي گردشگري را پيدا خواهند كرد. به گفته معاون گردشگري ميراث فرهنگي هتلداران به اينكه در فصولي از سال بايد نرخ اقامت را كاهش دهند آگاه هستند و نيازي به دخالت معاونت گردشگري نيست.
ايرانپور هم درباره اين شيوه اداره هتلها چنين نظر ميدهد كه «در همه هتلهاي دنيا، مديران در نوع پذيرش نسبت به زمان حضور يك مسافر آزادي عمل كامل دارند، تخفيف ويژه ميدهند و براي راضي نگهداشتن مشتري ( اصل مشتريمداري ) سعي در رقابت سالم دارند اما متأسفانه در ايران اين شيوه اعمال نشده و قانونهاي سنتي، امكان اين رقابت را سلب ميكنند.»وي ادامه ميدهد: البته در شرايطي همچون سمينارهاي دولتي يا گروههاي ورزشي، بهدليل اشغال همزمان تختها، تخفيفهاي خاصي در نظر گرفته ميشود.
نرخهاي شناور در راه است
«نرخها بايد در زمان پيك سفر و ايام غيرپيك متفاوت باشد تا مردم با آگاهي از قيمت هتلها در فصول و ايامي خاص بتوانند براي سفر اقدام كرده و از خدمات هتلها بهرهمند شوند.»
معاون گردشگري سازمان ميراثفرهنگي با تأكيد بر دونرخي شدن مراكز اقامتي از برنامههاي معاونت متبوع خويش براي افزايش مسافر، ضريب حضور و مدت اقامت آنان در هتلهاي كشور در سال آينده خبرداده است.
سيد رضا موسوي معتقد است در ايران هتلهاي خوبي ساخته شده اما تا زماني كه تعامل و همكاري ميان هتلها و دفاتر خدمات مسافرتي و جهانگردي بهوجود نيايد نميتوان بهرهبرداري مناسبي از اين اقامتگاهها داشت. وي همچنين در گفتوگو با پايگاه خبري سازمان ميراث فرهنگي، پايين بودن خدمات ارائه شده در بسياري از هتلهاي كشور را از ديگر موانع گردشگري كشور در بخش خدمات ميخواند و ميگويد: تمامي اين عوامل مانع از آن شده كه بتوانيم در حوزه گردشگري كشور خوب كار كنيم.
موسوي ادامه ميدهد: براين اساس معاونت گردشگري، افزايش مسافر، ضريب حضور و مدت اقامت آنان در هتلهاي كشور را براي سال آينده در دستور كار خود قرار داده است.
بخش خصوصي وارد گود ميشود
به گفته معاون گردشگري سازمان ميراث فرهنگي، هتلها براي جذب مسافر و گردشگر بهطور حتم بايد 2نرخ اعلام كنند و لزومي ندارد كه در تمامي فصول سال يك نرخ از سوي مراكز اقامتي اعلام شود. وي همچنين در همايش بينالمللي هزاره سوم هتلداري اظهار ميدارد: معاونت گردشگري از سال آينده يكسري از اختيارات خود را در اختيار بخش خصوصي قرار ميدهد تا بخش خصوصي با دراختيار داشتن اين اختيارات بتواند براي چگونگي اقامت گردشگران در مراكز اقامتي كشور بهويژه هتلها در ايام پيك و غيرپيك برنامهريزي كند.
البته موسوي به اين نكته نيز اشاره ميكند كه بهدليل افزايش 20 درصدي نرخ هتلها در دي ماه 88، قيمت هتلها در نوروز 89 به هيچ وجه افزايش نمييابد ولي تخفيف هتلها و مراكز اقامتي فقط به 2 هفته تعطيلات نوروزي منحصر ميشود.
|
مقالات 
